آبشار اخلمد نام آبشاری است در استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران.
این آبشار در ۲ کیلومتری روستای قدیمی اخلمد جریان دارد. آهکی بودن جنس کوههای اخلمد باعث پیدایش حفرههای ژرف مدور در زیر این آبشار شده است. این دره دارای دیواره های صخرهای با ارتفاع حدود ۲۰۰ – ۳۰۰ متر میباشد که یکی از بزرگترین مناطق برای ورزش مفرح سنگ نوردی در ایران میباشد از دیوارههای معروف آن میتوان به (دیواره سفید، الله اکبر، عقاب و…) نام برد. این دره دارای چندین آبشار میباشد که ۴ تای آن ها دائمی و چندین آبشار فصلی دارد. آبشار اصلی خلمد حدود ۴۰ متر ارتفاع دارد.
به علت ارتفاع زیاد و بارندگی فراوان، آبشار اخلمد در ماه های ابتدای هر سال دارای بیشترین مقدار آب و زیبایی فریبندهای میشود. زمین و رسوبات این منطقه به دلیل پیدایش فسیلهای آمونیت متعلق به اواخر دوران ژوراسیک است. اخلمد در ۸۴ کیلومتری مشهد و در امتداد جاده مشهد – قوچان واقع شده است. فاصله جاده فرعی آن تا جاده آسیایی حدود ۱۶ کیلومتر است. در انتهای رودخانه پر آب آن دو آبشار وجود دارد که ارتفاع یکی از آن ها ۲۳ متر است. از روستای اخلمد تا آبشار حدود ۳ کیلومتر فاصله است که این مسیر را باید پیاده طی نمود. آبشار اخلمد دیواره های عمودی و بلند کوه های آن، هوای پاکیزه و ییلاقی، و انواع میوه های گیلاس و سیب درختی آن مشهور است. در مدخل دره اخلمد بندی است که به همت و یا در زمان بایسنغر میرزای تیموری فرزند شاهرخ و حاکم توس در نیمه اول سده نهم ساخته شده است. باغات فراوان و میوه های آن مخصوصا سیب اخلمد معروف است.
کوه های اخلمد هم به دلیل ارتفاع و مسطح بودن و زیبایی فوق العاده هر سال سنگ نوردان، کوه نوردان و مسافران زیادی را به سوی خود جلب می کند.
غار مغان در ۳۵ کیلومتری شهر مشهد و در جنوب روستای مغان واقع شده است. این غار دارای دو دهانه است. ارتفاع آن از دریا ۲۹۱۰ متر میباشد. درون غار آثار استالاگمیت و استالاکتیت و چندین حلقه چاه وجود دارد که عمق یکی از این چاه ها ۲۵ متر میباشد. همچنین در این غار پرتگاهی به عرض ۳۵ سانتیمتر و برکه آبی وجود دارد. این غار در سال ۱۳۲۴ توسط کوهنوردان شهرستان مشهد کشف شده است.
این غار دارای دهلیز ها و راه های پر پیچ و خم گوناگونی است که در صورت عدم آشنایی با محیط احتمال گم شد زیاد است. از سقف این غار زیبا ستون هایی که از جنس آهکی هستند آویزان است و منظره بسیار جالبی را به وجود آورده اند. در درون غار چشمه آبی وجود دارد که علاوه بر زلالی و گوارایی آن بسیار سرد است به طوری که در تابستان نیز نمی توان بیشتر از چند لحظه دست و پارا در آن نگه داشت. البته ممکن است پیدا نمودن این چشمه کار حضرت فیل باشد و چون اینجا غار است ممکن است حضرت فیل را هم پیدا کنید. درون این غار چاه های مختلفی نیز وجود دارد که درون بعضی از آن ها پرندگانی (خفاش) نیز زندگانی می کنند. ده مغان در جنوب مشهد و مسیر آن از طریق شهرک سیدی و عبور از جاده خلج می باشد. وقتی به روستای مغان رسیدید راه خود را از جاده اصلی روستا ادامه دهید تا به محلی بنام سرچشمه برسید. از آن جا تا غار حدود پنج کیلومتر به سمت چپ باید بروید. بدون راهنما تا وقتی تابلو نگذارند گم می شوید. البته بعضی دوستان روی برخی سنگ ها و درخت ها در جهد غار فلش گذاشته اند که به خاطر بارندگی و عبور و مرور کم رنگ شده است. اگر آدم کار واردی باشید می توانید با کمی پرس و جو از اهالی مسیر را پیدا کنید. ممکن هست مانند من به خاطر دوندگی برای پیدا نمودن غار بسیار خسته شوید و مجبور شوید یک هفته پا درد را تحمل کنید.
غار مغان در ۴۰ کیلومتری جنوب مشهد قرار دارد. برای رسیدن به این غار باید از جاده کوهستانی پر پیچ و خمی که از منطقه سیدی در جنوب مشهد و کوه خلج شروع می شود، عبور کرد و پس از گذشتن از روستاهای بسیار دیدنی منطقه مانند بلاندر، اردمهن و خان رود به مغان رسید. غار دارای شیبی به سمت پایین بوده و ستون های آهکی استالاگتیت و استالاگمیت فراوان و بزرگی دارد. درون غار چشمه ها و چاه ها و راهرو های متعددی وجود دارد که در صورت عدم علامت گذاری و طناب کشی به گم شدن حتمی بازدید کنندگان می انجامد. درون غار به وسیله چاه ها به سه طبقه تقسیم شده است. ارتفاع بعضی از چاه ها تا ۲۵ متر است. غار مغان متعلق به دوران دوم زمین شناسی است و قدمت آن از البرز و دماوند بیشتر است. کف مرمرین غار مغان متعلق به دوران دوم زمین شناسی می باشد. کف مرمرین غار در اغلب جاها مرطوب و لغزنده می باشد. در این غار نمونه های سنگی بسیار تیپیک از بلورهای آراگونیت و کربنات کلسیوم را نیز می توان رویت کرد.
