Loading...
گردشگری

سفری به کویر مصر بدون امکانات

گاهی مسافران با طی کردن مسیری حدود 700 کیلومتر می‌توانند به آرامشی دور از هیاهوی شهری مانند تهران برسند و خستگی راه را فراموش کنند؛ مسیری که در پایان آن به سکوت، آرامش، هوای پاک و طبیعت بکر و زیبای کویر مرکزی ایران می‌توان رسید. برای رسیدن به این آرامش و طبیعت کویری، اگر سفر را از شمال شرق اصفهان آغاز کنید، باید از نایین و انارک بگذرید و پیش از رسیدن به خور، دنبال نشان و راهی باریک منتهی به روستایی کوچک در دل کویری بزرگ بگردید. چند کیلومتر مانده به خور، راهی خاکی مسیر را نشان می‌دهد که در آن فقط امکان حرکت یک ماشین وجود دارد. البته در این مسیر، نشانه یا تابلویی وجود ندارد و تنها تابلوی موجود که احتمالا قرار است مسافران را از خطرها حفظ کند، تابلویی با عکس شتر و نوشته‌ای است که احتمال می‌دهد شتر در جاده باشد.

درختچه‌های کوچکی که محلی‌ها به آن‌ها بوته‌های تاغی می‌گویند، نخل‌های سوخته و زمین‌های نیمه‌بایر نشان از رسیدن به روستای مصر، یکی از نقاط گردشگری و کویر‌گردی در شمال شرق اصفهان دارند. بیش‌تر علاقه‌مندان به کویر‌گردی و دیدن آسمان در شب‌های کویر، در این روستا اقامت می‌کنند؛ ولی حدود دو کیلومتری شمال روستای مصر با حدود 120 نفر جمعیت، روستایی کوچک‌تر با دو خانواده به نام روستای فرحزاد قرار دارد. این روستا میان شن‌های روان و رمل‌های ماسه‌ای محصور شده است و نیزار مصر، چال سلکنون، تخت عباسی، تخت بازو و تخت عروس در اطراف آن قرار دارند. هرچند روستای مصر و کویر آن از بکر‌ترین و زیباترین مناطق کویر‌ی کشور است، ولی نبود امکانات اولیه مانند آب سالم، کمک‌های اولیه و مخابرات، برای گردشگران مشکلات متعددی را پدید می‌آورد.

یکی از بومیان این منطقه که با ایجاد دو مهمان‌سرا به سبک معماری درون‌گرای خانه‌های محلی کویری پذیرای تعداد زیادی گردشگر در روزهای گردش‌پذیر این منطقه است، درباره‌ مهم‌ترین دغدغه‌هایش صحبت کرده است. هاشم طباطبایی تبدیل شدن گردشگاه‌های ایران به تلی از زباله را یکی از مهم‌ترین معضلات در مناطق گردشگری می داند و می گوید: می‌ترسم روزی دو روستای مصر و فرحزاد نیز به تلی از زباله تبدیل شوند و نتوانیم جلوی پیش آمدن این مشکل را بگیریم. وی با اشاره به رشد بوته‌های تاغی در منطقه که توسط اداره‌ منابع طبیعی چند سال برای رشد آن‌ها هزینه شده است، اظهار می کند: گردشگرانی که با ماشین به این روستا وارد می‌شوند، به‌راحتی از روی این درختچه‌ها رد می‌شوند و حتی کسانی که فصل زمستان را برای دیدن این روستا انتخاب می‌کنند، از این درختچه‌ها به‌ عنوان هیزم استفاده می‌کنند. او با اشاره به برطرف شدن مشکل برق در روستای مصر، بیان کرد: مشکل تلفن و مخابرات تا حدودی در این منطقه حل شده است؛ ولی هنوز گاهی آنتن‌ها قطع و ارتباط با دیگر مکان‌ها بسیار سخت می‌شود، به‌ گونه‌ای که ممکن است، در طول یک روز به ‌طور کامل تلفن‌ها آنتن نداشته باشد. وی بهترین وسیله‌ گردشگران برای به ‌دست آوردن آب شیرین را تانکری دانست که روزانه به روستا آورده می‌شود، ولی آن تانکر هم در حمل ‌و نقل سالم نمی‌ماند. به همین دلیل، همه مجبورند از آب معدنی استفاده کنند که بطری‌های خالی آن به ‌جز زباله‌هایی که بومی‌های منطقه مجبور‌ند از پشت سر گردشگران آن‌ها را جمع کنند، فایده‌ی دیگری ندارد. این فعال حوزه‌ گردشگری نبود پارکینگ، هتل و رستوران را در این دو روستای هدف گردشگری و مناطق اطراف آن، از جمله کمبود‌ها و ضعف‌های منطقه دانست و افزود: متأسفانه در این منطقه هیچ‌گونه امکانات پزشکی نداریم. بارها در مکاتبه‌ها و صحبت‌ها به‌صورت حضوری و کتبی از مسؤولان خواسته‌ایم که خانه‌ بهداشت روستای مصر را که چند سال پیش تعطیل شد، دوباره بازگشایی کنند؛ ولی هنوز این اتفاق نیفتاده است و اگر یکی از مردم بومی منطقه یا گردشگران به پزشک نیاز پیدا کنند، باید حدود 50 تا 60 کیلومتر راه را با ماشین طی کنند تا در شهرستان‌ها و روستاهای اطراف از امکانات پزشکی بهره‌مند شوند. طباطبایی وجود انواع حشرات، خزنده‌ها، عقرب‌ها و مارها را در منطقه‌ کویری مصر بسیار مشکل‌ساز ارزیابی و بیان کرد: اگر کسی توسط این موجودات آسیب ببیند، در روستا کم‌ترین امکانات و کمک‌های اولیه هم برای کمک به او وجود ندارد.

او با اشاره به این ‌که مسیر روستای مصر، مسیری طولانی و بدون آسفالت است، گفت: بیش‌تر گردشگران این منطقه از تهران هستند که برای رسیدن به این‌جا باید مسافتی حدود 700 کیلومتر را بپیماید که برخی از راه‌های آن بدون آسفالت و تابلوی راهنما است. وضعیت اطلاع‌رسانی به گردشگران برای رسیدن به این روستا بسیار ضعیف است؛ وقتی گردشگر از جاده‌ اصلی به جاده‌ فرعی که حدود 40 کیلومتر است، وارد می‌شود با یک جاده‌ خالی با عرض کم و بدون تابلو که گاهی در آن شتر نیز وجود دارد، مواجه می‌شود. وی با بیان این‌که بیش‌تر گردشگرانی که به این منطقه می‌آیند، اطلاعات کافی ندارند، اظهار کرد: پارکینگی را در چند کیلومتری روستای فرحزاد و مصر می‌توان ایجاد کرد و تعدادی شتر تا محل سکونت گردشگر، او را جابه‌جا کنند تا از این راه هم جلوی تخریب بوته‌های تاغی گرفته شود و هم اطلاعات کافی توسط راهنماها به گردشگر داده شود. هم‌چنین با توجه به این‌که موظف به ارائه‌ آمار گردشگران به مسؤولان هستیم، در چنین پارکینگی می‌توان اطلاعات گردشگر را جمع‌آوری کرد. طباطبایی انجام هر یک از این اقدامات را مستلزم وجود بودجه‌ مناسب و همکاری ارگان‌هایی مانند فرمانداری، محیط زیست، میراث فرهنگی و استانداری دانست و افزود: با یک مدیریت مناسب، ورود گردشگر به این دو روستا را می‌توان رهبری کرد. او هم‌چنین نقش بومی‌ها را در راهنمایی و جلوگیری از تخریب بوته‌های کویری و تمیز ‌ماندن منطقه بسیار مؤثر دانست و ادامه داد: بومی‌ها با جمع‌آوری چوب‌های خشک و فروش آن‌ها به گردشگران در فصل‌های سرد سال، منبع درآمدی برای خود می‌توانند ایجاد و از نابودی درختچه‌های منطقه نیز جلوگیری کنند. این فعال گردشگری با اشاره به زیاد ‌شدن تعداد افرادی که در منطقه بدون مجوز به گردشگران اسکان می‌دهند، گفت: از میراث فرهنگی و همه‌ کسانی که در زمینه‌ گردشگری فعال هستند، درخواست حمایت در این زمینه داریم، چون میراث فرهنگی می‌تواند این بحث را مدیریت کند تا کسانی که مجوز و توانایی‌های لازم را برای این فعالیت ندارند، از گردونه خارج شوند. با وجود تمام مشکلات و محدودیت‌ها هم‌چنان یکی از زیباترین شب‌ها را می‌توان در کویر‌های ایران تجربه کرد، حتی اگر نیمه‌شب با صدای حرکت شتر‌ها بی‌خواب شوید یا هنگام وارد یا خارج شدن از روستا، مدت‌ها منتظر بمانید تا شترها از جاده عبور کنند!