Loading...
عجایب جهان

معرفی چهار بنای عجیب ایرانی

چهلستون

هنر معماری و خلاقیت ایرانیان هزاران سال است که در همه جهان شناخته شده است. کشورمان عجایب معماری بسیاری دارد که هر کدام نتیجه زحمت فراوان و مهندسی دقیق هستند که با هنر ایرانی آمیخته شده اند تا در تاریخ ماندگار شوند.

در ایران به اندازه کل دنیا معماری شگفت انگیز وجود دارد. در این نوشته به معرفی عجایب هفتگانه معماری ایرانی میپردازیم که هنوز هم با علم و تجهیزات امروزی ساخت چنین بناهایی ناممکن است.

معماری در ایران سبک های مختلفی را تجربه کرده؛ پارسی، پیش پارسی، مادی، پارتی و معماری های خاص دوره های هخامنشیان، سلوکیان و ساسانیان از شیوه ها و سبک های متنوع معماری پیش از ظهور اسلام در ایران بودند. پس از اسلام نیز سبک های خراسانی، رازی، اصفهانی و آذری بخش مهمی از معماری را شامل می شدند.

تخت جمشید

تخت جمشید
تخت جمشید

تخت جمشید یکی از افتخارات معماری ایرانی است. با اینکه چیز زیادی از این سازه باستانی سنگی نمانده اما همان باقی مانده ها هم شکوه و عظمتی وصف نشدنی دارند.

تخت جمشید پایتخت کوهستانی امپراطوری پارس بود که یونانیان آن را پرسپولیس (به معنای شهر شارسه) می نامیدند. در تخت جمشید وجود سنگ های خوب و مناسب محلی، زمینه را برای معماری کاخ های ستون دار با تزیینات حجاری و رنگ آمیزی شده و نیز استفاده از آجرهای لعاب دار در برخی قسمت ها را فراهم آورده بود.

ستون های این بنا با وجود گذشت سال های طولانی و پشت سر گذاشتن حوادث گوناگون هنوز سر پا مانده اند. این ستون ها برخلاف آن چه که به نظر می رسد یکپارچه نیستند و به صورت تکه تکه روی هم سوار شده اند. در محل اتصال این تکه ها سرب مذاب ریخته شده که سازه را در مقابل هر تکان و لرزه ای مقاوم نگه می دارد. نخستین بار در تخت جمشید بود که ستون ها تا آخرین حد ممکن از هم فاصله گرفتند.

طاق کسری

طاق کسری
طاق کسری

طاق کسری یادگاری از حکومت ساسانیان است و نام دیگر آن ایوان مداین است. این بنا بزرگترین طاق خشتی جهان است که چگونگی ساخت آن هنوز هم مثل یک راز مانده است.

گفته شده پادشاهان ساسانی برای ساخت طاق کسری، معروف ترین معماران را از نقاط مختلف فراخواندند و سه هزار کارگر برای ساخت آن به کار گمارده شدند. به گفته مورخین ساخت این بنا 20 سال طول کشید.

مهم ترین قسمت این کاخ٬ مدخل اصلی آن است که به شکل ایوانی عریض و مرتفع٬ رو به خارج ساخته شده و تالار مستطیل شکلی در پشت آن قرار داشته است. طاق بزرگ این سازه بر روی دیواره ها و بدون ستون بنا شده و در طرفین آن راهروها٬ اتاقها و تالارها با پوشش گنبدی و گهواره ای قرار گرفته اند. قسمت جلویی هلال بزرگ و بخشی از نمای اصلی کاخ هنوز پا برجا است. ایوان مداین در طول سال ها از قلمرو ایران خارج شد و هم اکنون خرابه های آن در ۳۷ کیلومتری جنوب شهر بغداد در ساحل خاوری رود دجله قرار دارد.

چهلستون

چهلستون
چهلستون

دوره حکومت صفویان، دوران شکوفایی هنر معماری ایران بود. در این دوران به دلیل علاقه شاه به معماری و ساخت بناهای باشکوه، شهر اصفهان میزبان بهترین معماران ایران بود. عمارت چهلستون، پل خواجو، باغ طاووس خانه، باغ شبکه، باغ قوشخانه و باغ سعادت آباد از مهم ترین بناهای ساخته شده در این دوره هستند.

عمارت چهلستون به دلیل معماری خاص و نام رازآلود خود از اهمیت خاصی برخوردار است. در دوره شاه عباس اول هسته اصلی عمارت به صورت کوشک ساخته شد و در زمان شاه عباس دوم توسعه یافت و چهلستون نام گرفت. تالار آینه، تالار ۱۸ ستون، دو اتاق بزرگ شمالی و جنوبی تالار آینه، ایوان های طرفین سالن پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار از اجزای این بنا هستند.

معماری این کاخ را ترکیبی از هنر معماری چینی و ایرانی و فرنگی می دانند. ستون های این عمارت که نام کاخ از آن ها گرفته شده از جنس چوب چنار و کاج است. انعکاس تصویر 20 ستون در آب حوض جلوی استخر باعث شده نام این عمارت را چهلستون بگذارند.

گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه
گنبد سلطانیه

معماران ایرانی بلندترین گنبد آجری و نخستین گنبد دوجداره جهان را با ساخت گنبد سلطانیه زنجان به نام خود ثبت کردند. ارتفاع آن 50/48 متر و قطر دهانه اش 40/24 است. این بنا در زمان ساخت خود به عنوان تحول عظیمی در معماری اسلامی ایرانی به حساب می آمد. از این گنبد به عنوان یکی از شاهکارهای معماری اسلامی نام برده می شود.

گنبد سلطانیه بین سال های 704 تا 712 قمری و به دستور الجایتو پادشاه مغول – معروف به سلطان محمد خدابنده – ساخته شد. گنبد سلطانیه را از نظر حجم، سبک معماری، رابطه فضاها، تناسبات موجود در اجزای مختلف، ایستایی، مقاومت بنا، زیبایی شناسی و تزیینات نمونه ای خاص در معماری می دانند. دو جداره بودن گنبد باعث آسیب ناپذیر بودن آن در برابر زلزله شده است.