Loading...
خانواده و سلامت

سوء هاضمه و راهکار‌ها

سوء هاضمه یکی از علاوم گوارشی شایع است که سالیانه در حدود 25 درصد افراد جامعه بروز می‌کند و باعث صرف هزینه زیاد و اتلاف وقت و غیبت از کار می‌گردد. سوء هاضمه در حقیقت نشانه بد هضم شدن غذا می‌باشد که به اشکال مختلف توسط افراد بیان می‌شود. مثل: عدم هضم، نفخ کردن، سیری زود هنگام، تهوع و استفراغ.

بر اساس تعریف استاندارد، سوء هاضمه به سه حالت زیر اطلاق می‌گردد:
1. پری شکم پس از غذا termed postprandial distress syndrome
2. سیری زودهنگام، به معنی عدم توانایی اتمام یک وعده غذایی با اندازه نرمال
3. درد یا احساس سوزش در ناحیه بالایی شکم (termed epigastric pain syndrome)

علل سوء هاضمه
1. 60 درصد موارد ناشی از سوء هاضمه کارکردی NOULCER DYSPEPSIA. طبق تعریف این حالت به صورت احساس پری شکم، سیری زودهنگام، درد و سوزش اپیگاستر بیان می‌شود و در این حالت حتما آندوسکوپی نرمال می‌باشد. علت این ناراحتی‌ها می‌تواند ناشی از اختلال حرکت معده، حساسیت بیش از حد احشا بدن، عفونت هلیکوباکتر و یا فاکتورهای روحی و روانی باشد.

2. 25 درصد موارد ناشی از بیماری زخم معده PEPTIC ULCER DISEASE

3. بیماری برگشت (رفلاکس) معده به مری

4. بدخیمی‌های معده و مری

5. بعضی از دارو‌ها مثل مسکن‌ها، آلندرونات، اورلیستات، مترونیدازول، اریترومایسین، آکاربوز و … می‌توانند باعث سوء هاضمه شوند.

علائم خطر که می‌تواند نشانگر بیماری جدی و بدخیمی گوارشی باشد
سن بالا، کاهش وزن غیر موجه، استفراغ مداوم، استفراغ خونی، اشکال در بلع، بلع دردناک، کم خونی و یا فقر آهن بدن، توده شکمی قابل لمس، سابقه خانوادگی کانسر گوارشی، سابقه جراحی معده و زردی.

استراتژی تشخیص

چند روش تشخیصی که در این زمینه کاربرد دارند شامل:

1. درمان تجربی با داروهای مهار کننده ترشح اسید
2. انجام تست میکروب هلیکوباکتر معده و درمان بر اساس آن و انجام آندوسکوپی در صورت مثبت بودن آن
3. انجام اندوسکوپی در تمام بیماران با شکایت سوء هاضمه
4. رادیوگرافی معده

در مطالعات و بررسی‌های انجام شده، در روش اول احتمال برگشت علائم زیاد است و هزینه‌های درمان کاهش نداشته‌اند. روش دوم جهت بیماران جوان و در صورت عدم وجود هر گونه علائم خطر برای بیماری جدی گوارشی، توصیه می‌شود. روش سوم که مورد قبول بیشتری نسبت به بقیه روش‌ها دارد و برای افراد بالای 40 سال و یا دارای علائم و نشانه‌های جدی هستند توصیه می‌شود. روش چهارم امروزه کاربرد کمتری دارد و موارد استفاده محدودی دارد.

راهکارهای درمانی
بر اساس علائم و نشانه‌های هر فرد باید اقدامات تشخیصی و درمانی مناسب را انتخاب و اجرا نمود. داروهای مختلفی در این بیماری کاربرد دارند. گاهی داروهای افزاینده تحرک دستگاه گوارش لازم است و گاهی نیاز به داروهای ضد افسردگی وجود دارد. در موارد وجود بیماری ارگانیک لازم است درمان اختصاصی بعمل آید.